Waarom je reizigerstrombose tijdens het vliegen kunt voorkomen

Wie ooit een lange vlucht heeft gemaakt kent het gevoel: stijve benen, opgezwollen voeten en een zwaar gevoel na uren stilzitten. Wat onschuldig lijkt kan bij sommige reizigers leiden tot een serieuze complicatie, namelijk trombose, een bloedstolsel dat ontstaat in de aderen van het onderbeen. Volgens de Trombosestichting overlijdt wereldwijd ongeveer één op de vier mensen aan de gevolgen van trombose, al gaat het daarbij vaak om bredere medische situaties dan uitsluitend vliegreizen.

Herzog compressiekousen worden door reizigers gebruikt om de doorbloeding in de kuiten te ondersteunen tijdens lange periodes van stilzitten, zoals op een vlucht of in de auto. Dat is geen middel dat trombose voorkomt, maar een praktisch hulpmiddel naast voldoende bewegen en drinken. Trombose ontstaat vaak door een combinatie van stilzitten, uitdroging en verminderde spieractiviteit in het onderbeen.

 

Side Image

Wat gebeurt er in je benen tijdens een lange vlucht?

Bloed wordt vanuit de benen teruggevoerd naar het hart via aders met kleine kleppen die terugstroming voorkomen. Die terugvoer hangt sterk af van de kuitspier, die bij elke stap als een pomp werkt en het bloed omhoog duwt. Zit je uren stil met gebogen knieën, dan valt die pompwerking grotendeels weg. Bloed blijft dan langer in de onderbenen staan, wat de kans op stolselvorming tijdelijk vergroot. Dit verklaart waarom juist lange vluchten, busreizen en autoritten een verhoogd risico met zich meebrengen.

Tijdens een vlucht komen daar nog specifieke factoren bij. De cabinelucht is droog, waardoor je sneller uitdroogt en het bloed iets dikker wordt. De ruimte om je benen is beperkt, waardoor je minder snel opstaat of van houding wisselt. Veel mensen zitten bovendien met de benen gekruist of met de knieën scherp gebogen tegen de stoel voor je, wat de druk op de aderen achter de knie verhoogt.

Niet iedereen loopt hetzelfde risico. Mensen met spataderen, een eerdere trombose, overgewicht, hormonale anticonceptie of een recente operatie hebben van nature een tragere doorbloeding of een verhoogde stollingsneiging. Ook zwangerschap en langdurige immobiliteit door bijvoorbeeld een gipsverband spelen mee. Twijfel je of jouw situatie een verhoogd risico met zich meebrengt, dan is het verstandig dit vooraf te bespreken met een huisarts, zeker als je bekend bent met spataderen of eerdere klachten aan de benen.

Side Image

Wanneer moet je je zorgen maken over trombose?

Een beetje zwelling na een lange vlucht is normaal en verdwijnt meestal vanzelf zodra je weer beweegt en rechtop staat. Trombose gedraagt zich anders. De klachten ontstaan vaak in één been, niet in beide, en blijven aanhouden of verergeren juist na de vlucht. Typische signalen zijn een drukkend of stekend gevoel in de kuit, zwelling die niet wegtrekt, een warm aanvoelend onderbeen en soms een lichte roodverkleuring van de huid.

Het onderscheid met gewone reisvermoeidheid zit vooral in de eenzijdigheid en het verloop. Zwelling door lang zitten treft meestal beide benen en neemt af na een korte wandeling. Pijn en zwelling door trombose blijven vaak dagen aanhouden en kunnen zelfs toenemen. Bij kortademigheid, pijn op de borst of een plots benauwd gevoel na een vlucht is spoedig medisch advies nodig, omdat een stolsel dan mogelijk is losgeraakt. Twijfel je, neem dan altijd contact op met een huisarts of spoedeisende hulp.

Sommige klachten lijken op trombose maar hebben een andere oorzaak. Rusteloze benen, spataderen of simpelweg gezwollen enkels na een lange dag reizen komen vaker voor en zijn meestal onschuldig, ook al voelen ze op het moment zelf onprettig aan. Toch is het verstandig veranderingen in je benen serieus te nemen, zeker als je al bekend bent met trombose of vaatproblemen in de familie. Een arts kan met eenvoudig onderzoek snel onderscheid maken tussen deze verschillende oorzaken en je gericht advies geven.

Producten in deze blog

Side Image

Hoe beperk je het risico tijdens het reizen?

De belangrijkste maatregel tegen trombose tijdens een vlucht is simpel: blijf bewegen. Sta minstens elk uur even op, loop een rondje door het gangpad en maak onderweg pompbewegingen met je voeten door je tenen op en neer te bewegen. Dit activeert de kuitspier en houdt de bloedsomloop op gang, ook als je grotendeels vastzit in je stoel. Voldoende water drinken en alcohol beperken helpt daarnaast om het bloed niet extra te laten indikken.

Naast bewegen kiezen veel reizigers voor compressiekousen tijdens vliegreizen om de doorbloeding actief te ondersteunen. De compressietechnologie van Herzog werkt met een gecontroleerde graduele drukverdeling, waarbij de druk onderaan de enkel het hoogst is en geleidelijk afneemt richting de knie. Dit stimuleert de veneuze terugvoer, zonder dat je daarvoor zelf continu hoeft te bewegen. Herzog PRO Compressiekousen en Herzog PRO Compressietubes dragen bovendien een MDR-keurmerk, wat betekent dat ze voldoen aan medische kwaliteitseisen.

Een standaard kous heeft overal dezelfde druk, wat minder effectief is voor de doorbloeding en soms zelfs kan afknellen. Herzog maatwerk compressiekousen worden individueel aangemeten op zes meetpunten, zodat de drukopbouw precies aansluit op de vorm van je been. Deze aanpak komt voort uit ruim twintig jaar ervaring in medische compressie en wordt zowel door sporters als door zorgprofessionals gebruikt. Voor reizen met een lager risico volstaan vaak de standaard Herzog compressiekousen, terwijl mensen met vaatklachten baat kunnen hebben bij een kous op maat.

Veelgestelde vragen

Kunnen compressiekousen trombose voorkomen?

Compressiekousen zijn geen behandeling voor trombose, maar de graduele drukverdeling kan de doorbloeding in de benen ondersteunen tijdens lang stilzitten. Veel mensen ervaren minder zwaarte en zwelling in de benen na gebruik tijdens een vlucht. Bij een verhoogd persoonlijk risico, zoals een eerdere trombose of zwangerschap, is het altijd verstandig dit vooraf te bespreken met een arts.

Hoe lang draag je compressiekousen tijdens een vlucht?

Dat verschilt per persoon en hangt af van de duur van de vlucht en je eigen situatie. Veel reizigers dragen ze vanaf het instappen tot enige tijd na aankomst, gecombineerd met regelmatig bewegen. Bij twijfel over de juiste duur of pasvorm is het verstandig een arts of specialist te raadplegen.

Wie loopt extra risico op trombose tijdens het reizen?

Mensen met een eerdere trombose, spataderen, overgewicht, zwangerschap of hormonale anticonceptie hebben vaker een verhoogd risico tijdens lange reizen. Ook een recente operatie of langdurige immobiliteit door bijvoorbeeld een gipsverband spelen een rol. Twijfel je over jouw persoonlijke risico, bespreek dit dan met een huisarts voordat je een lange reis maakt.

Relevante blogs

6 Effectieve tips om shin splints te voorkomen en verlichten

Voorkom en verlicht shin splints (scheenbeenvliesontsteking) met 6 praktische tips voor hardlopers. Minder pijn, sneller herstel en beter blijven trainen. 

Zweepslag behandelen: herstel in 3 fases met compressie en koude therapie

Herstellen van een zweepslag? Ontdek de 3 herstelfases en hoe compressie en koudetherapie kunnen bijdragen aan een optimaal en verantwoord herstel. 

Alles over kuitklachten: oorzaken, symptomen en wat je eraan kunt doen

Last van kuitklachten? Lees alles over mogelijke oorzaken, veelvoorkomende symptomen, herstel en wat je kunt doen om kuitklachten te voorkomen.