Dikke enkels na een lange dag staan of zitten: wat helpt?

Dikke enkels na een lange dag staan of zitten: wat helpt?
  • Herzog Medical

Na een lange werkdag, een rit in de auto of een dag op de been merk je het vaak meteen: je enkels voelen strak, je sokken laten een afdruk achter en je benen zijn zwaar. Vooral bij mensen met een staand of zittend beroep komt dit steeds terug. Aan het einde van de dag lijkt het of je onderbenen letterlijk zijn uitgezet, en lopen kost dan net iets meer moeite dan normaal.

Dit vocht vasthouden gebeurt vaak omdat het bloed en vocht in de onderbenen minder makkelijk omhoog worden gepompt wanneer je lang stilstaat of stilzit. Herzog ontwikkelt compressieproducten die deze doorstroming ondersteunen, zowel voor sporters als voor mensen die de hele dag achter een bureau of op hun voeten staan. Een compressiekous van Herzog geeft daarbij een gecontroleerde druk die het bloed helpt om richting het hart te stromen, in plaats van te blijven hangen in de onderbenen.

Side Image

Wat gebeurt er in je lichaam bij lang staan of zitten?

Je aders in de benen werken tegen de zwaartekracht in om bloed terug naar het hart te sturen. Dat gebeurt vooral doordat je kuitspieren samentrekken bij het lopen, iets dat een spierpomp wordt genoemd. Sta je urenlang stil, of zit je lang met je benen in een hoek, dan valt die pompwerking bijna helemaal stil. Vocht en bloed zakken dan naar de laagste punten, meestal de enkels en voeten, en daar hoopt het zich op tot je merkt dat je schoenen strakker zitten.

Warmte versterkt dit effect. Bij warm weer zetten je bloedvaten uit, waardoor vocht makkelijker vanuit de vaten naar het omliggende weefsel lekt. Dat verklaart waarom dikke enkels vaker voorkomen in de zomer of na een warme vakantiedag. Ook een lange vliegreis of autorit werkt hetzelfde uit: je zit urenlang met gebogen knieën, de kuitspier doet weinig werk en het vocht verzamelt zich onderin het been. Veel mensen herkennen dit gevoel als een strakke band rond de enkel bij het uittrekken van sokken of schoenen.

Voor mensen met een zittend beroep of een baan waarbij je juist veel staat, is dit een dagelijks terugkerend probleem. Denk aan kappers, verpleegkundigen, leraren of mensen die op een kantoor werken zonder veel bewegingsmomenten. Als je meer wilt weten over gezwollen enkels, zie je vaak dat het probleem samenhangt met houding, weinig afwisseling en beperkte spieractiviteit in de onderbenen. Dit is meestal geen teken van iets ernstigs, maar het is wel goed om het patroon te herkennen zodat je weet wanneer actie nodig is.

Side Image

Wanneer zijn dikke enkels onschuldig en wanneer niet?

In de meeste gevallen zijn dikke enkels na een lange dag onschuldig en verdwijnen ze na een nacht rust of wat beweging vanzelf. Je herkent dit doordat de zwelling aan beide benen ongeveer gelijk is, er geen pijn bij zit en de huid niet warm of rood aanvoelt. Dit soort vocht ophopen noem je oedeem in lichte vorm, en het treedt meestal op na inspanning, warmte of lang zitten. Zodra je gaat lopen of je benen omhoog legt, trekt de zwelling vaak binnen een paar uur weer weg.

Er zijn ook situaties waarin dikke enkels wel aandacht vragen. Als de zwelling maar aan één kant zit, snel is ontstaan, gepaard gaat met pijn, warmte of een rode verkleuring, kan dit wijzen op een aandoening als trombose en is het belangrijk om dit met een huisarts te bespreken. Ook bij spataderen of chronische venenproblemen kunnen enkels structureel opgezet blijven, vooral tegen het einde van de dag. Blijft de zwelling ondanks rust en beweging bestaan, dan is een medische check verstandig in plaats van afwachten.

Ook bij lymfoedeem of lipoedeem is de zwelling vaak hardnekkiger en verspreidt die zich soms verder dan alleen de enkel, richting kuit of onderbeen. Dit vraagt om begeleiding van een specialist, omdat de aanpak anders is dan bij vocht dat simpelweg ontstaat door een lange dag staan. In overleg met een arts kiezen sommige mensen voor medische compressiekousen van Herzog als onderdeel van een bredere aanpak, maar dit vervangt nooit een diagnose of behandeladvies. Voor de meeste mensen met milde, dagelijkse zwelling is de oorzaak echter simpelweg gebrek aan beweging.

Products in this blog
Support Compression Sock Black
€44,95
Support Compression Sock Black
€44,95
Support Compression Sock Pink
€44,95
Support Compression Sock Pink
€44,95
Side Image

Wat kun je zelf doen tegen dikke enkels?

Beweging is de meest directe manier om de doorstroming in je onderbenen op gang te houden. Sta je veel stil, probeer dan elk half uur even je kuitspieren aan te spannen door op je tenen te wippen. Zit je lang, leg je benen dan af en toe hoger dan je hart, bijvoorbeeld op een kussen of voetenbankje. Ook een korte wandeling tussen werktaken door helpt al, omdat je kuitspieren dan als een soort pomp gaan werken die het vocht omhoog stuwt in plaats van laat liggen.

Compressie is een andere manier om de doorstroming te ondersteunen, en werkt op een ander principe dan gewone sokken. Een standaard sok geeft overal ongeveer dezelfde druk, terwijl de compressietechnologie van Herzog werkt met een graduele druk die het hoogst is bij de enkel en geleidelijk afneemt richting de knie. Dat helpt het bloed richting het hart te stuwen, in plaats van dat het blijft hangen in de onderbenen. Veel mensen merken dit verschil vooral aan het einde van een lange dag staan of zitten.

Herzog compressiekousen worden onder andere gebruikt door mensen met een zittend beroep, door reizigers op lange vluchten en door sporters die na inspanning willen herstellen. Als specialist in compressie, met ruim twintig jaar ervaring, ontwikkelt Herzog ook maatwerk compressiekousen die individueel worden aangemeten op zes meetpunten, zodat de druk precies aansluit op de vorm van je onderbeen. Voor medisch gebruik zijn er daarnaast de Herzog PRO Compressiekousen en PRO Compressietubes, die een MDR-keurmerk dragen en ontwikkeld zijn vanuit medische compressietechnologie die zowel door sporters als zorgprofessionals wordt gebruikt.

Veelgestelde vragen

Waarom krijg ik dikke enkels als ik lang sta of zit?

Dit komt doordat de kuitspieren, die normaal het bloed omhoog pompen, minder actief zijn wanneer je lang stilstaat of stilzit. Vocht en bloed zakken dan naar de laagste punten van het lichaam, meestal de enkels en voeten. Warmte versterkt dit effect nog, omdat bloedvaten dan uitzetten.

Verdwijnen dikke enkels na een lange dag altijd vanzelf?

In de meeste gevallen wel, zeker als de zwelling aan beide benen gelijk is en er geen pijn bij zit. Beweging, benen omhoog leggen of een nacht rust laten de zwelling meestal terugzakken. Blijft de zwelling langer aanhouden of komt die maar aan één kant voor, dan is het verstandig om dit aan een huisarts voor te leggen.

Kan compressie helpen bij dikke enkels na een lange dag?

Veel mensen ervaren dat compressie de doorstroming in de benen ondersteunt en dat hun benen minder zwaar aanvoelen na een lange dag. De druk werkt van de enkel richting de knie, wat helpt om bloed en vocht in de juiste richting te stuwen. Dit is geen behandeling van onderliggende aandoeningen, maar een manier om dagelijkse klachten te verlichten.

Relevante blogs

6 Effectieve tips om shin splints te voorkomen en verlichten

Voorkom en verlicht shin splints (scheenbeenvliesontsteking) met 6 praktische tips voor hardlopers. Minder pijn, sneller herstel en beter blijven trainen. 

Zweepslag behandelen: herstel in 3 fases met compressie en koude therapie

Herstellen van een zweepslag? Ontdek de 3 herstelfases en hoe compressie en koudetherapie kunnen bijdragen aan een optimaal en verantwoord herstel. 

Alles over kuitklachten: oorzaken, symptomen en wat je eraan kunt doen

Last van kuitklachten? Lees alles over mogelijke oorzaken, veelvoorkomende symptomen, herstel en wat je kunt doen om kuitklachten te voorkomen.

Alle blogs
PRO Compression Socks
PRO Compression Tubes
PRO Compression Ankle Socks
PRO Sport Compression Shorts
PRO Sports Compression Arm Sleeves
Support Compression Stockings
PRO Sport Thigh Support
Recovery equipment