Waarom rusteloze benen vaker voorkomen tijdens de zwangerschap

Waarom rusteloze benen vaker voorkomen tijdens de zwangerschap
  • Herzog Medical

Veel zwangere vrouwen krijgen vroeg of laat te maken met rusteloze benen. Vooral in de avond of tijdens het slapen ontstaat een kriebelend, trekkend of onrustig gevoel in de benen, waardoor stilzitten of inslapen lastig wordt. Dit gevoel wordt in de volksmond ook wel het rustelozebenensyndroom genoemd en het kan in principe iedereen overkomen, op elke leeftijd en in elke levensfase, maar tijdens de zwangerschap nemen de klachten bij veel vrouwen merkbaar toe.

Veel zwangere vrouwen merken dat de klachten iets verminderen zodra de bloedsomloop in de benen actief wordt ondersteund, bijvoorbeeld met Herzog compressiekousen die overdag lichte, opbouwende druk geven op kuit en enkel. Die ondersteuning vervangt geen medisch advies en is geen behandeling van de onderliggende oorzaak, maar kan wel bijdragen aan een prettiger, minder zwaar gevoel in de benen tijdens een lange dag staan, zitten of wandelen.

Side Image

Wat gebeurt er in je lichaam tijdens de zwangerschap?

Tijdens de zwangerschap verandert er veel in je lichaam dat invloed heeft op de doorbloeding van je benen. Het hormoon progesteron zorgt ervoor dat bloedvaten en spieren wat losser worden, wat nodig is voor de groei van de baarmoeder, maar het maakt ook dat bloed minder gemakkelijk terugstroomt naar het hart. Daarnaast neemt de hoeveelheid bloed in je lichaam flink toe, wat extra druk op de aderwanden in je benen geeft. Deze combinatie van factoren maakt dat veel vrouwen in het tweede en derde trimester meer last krijgen van zware, onrustige benen, vooral aan het einde van de dag.

Naarmate de zwangerschap vordert, drukt de groeiende baarmoeder op de grote aders in het bekken die het bloed vanuit de benen terugvoeren. Die druk vertraagt de doorstroming en zorgt voor een opeenhoping van bloed in de onderbenen, wat weer een prikkelend of trekkend gevoel kan veroorzaken. Dit verklaart ook waarom klachten vaak verergeren wanneer je lang zit of staat, en waarom liggen op je linkerzij vaak wordt aangeraden, omdat dit de druk op de grote ader vermindert. Voor meer uitleg over wat er precies gebeurt in je benen bij dit soort klachten kun je de pagina over rusteloze benen raadplegen.

Rusteloze benen tijdens de zwangerschap worden daarnaast vaak in verband gebracht met een tekort aan ijzer of foliumzuur, twee stoffen waar het lichaam tijdens de zwangerschap extra veel van nodig heeft. Ook een tekort aan magnesium wordt regelmatig genoemd als mogelijke factor. Het is dan ook verstandig om bij aanhoudende klachten je ijzerwaarden te laten controleren bij de huisarts of verloskundige, zodat een eventueel tekort op tijd wordt opgespoord en aangepakt. Zelf iets aan je voeding of supplementen veranderen zonder overleg wordt afgeraden tijdens de zwangerschap.

Side Image

Welke factoren maken rusteloze benen erger tijdens de zwangerschap?

Rusteloze benen vallen vooral op in de avond en nacht, en tijdens de zwangerschap is dat niet anders. Overdag ben je vaak in beweging, waardoor het bloed makkelijker wordt rondgepompt, maar zodra je stilzit of gaat liggen, valt die pompwerking van de spieren weg. Ook warmte speelt een rol, want warme benen voelen sneller onrustig aan, wat verklaart waarom veel zwangere vrouwen in de zomer of onder een warme deken meer last ervaren. Vermoeidheid aan het einde van de dag versterkt dit gevoel nog verder, waardoor inslapen lastiger wordt.

Wie een groot deel van de dag zittend werk doet of juist lang moet staan, merkt vaak dat de klachten toenemen naarmate de zwangerschap vordert. Dit heeft te maken met de combinatie van extra lichaamsgewicht, een veranderd zwaartepunt en minder actieve doorbloeding in een vaste houding. Voor wie dagelijks lang op dezelfde plek zit of staat, kan het lonen om regelmatig even te bewegen en de pagina over zittend beroep en compressiekousen te lezen voor praktische tips. Ook tijdens reizen, bijvoorbeeld een lange autorit of vlucht, nemen klachten vaak toe door dezelfde reden.

Rusteloze benen komen soms samen voor met andere vaatklachten die tijdens de zwangerschap vaker optreden, zoals spataderen of gezwollen enkels. Dit komt doordat dezelfde onderliggende mechanismen, een tragere bloedafvoer en extra druk op de aderwanden, ook deze klachten kunnen veroorzaken of verergeren. Bij twijfel of bij klachten zoals een pijnlijk, warm of gezwollen been is het belangrijk om dit altijd te laten beoordelen door je huisarts of verloskundige, aangezien dit in zeldzame gevallen kan wijzen op trombose. Meer informatie over het verschil tussen deze klachten vind je op de pagina's over spataderen en trombose.

Products in this blog
Support Compression Sock Grey
€44,95
Support Compression Sock Grey
€44,95
Support Compression Sock Blue
€44,95
Support Compression Sock Blue
€44,95
Side Image

Wat kun je zelf doen tegen rusteloze benen?

Beweging blijft een van de meest genoemde manieren om rusteloze benen te verlichten tijdens de zwangerschap. Een korte wandeling voor het slapengaan, lichte stretchoefeningen voor de kuiten of simpelweg even rondlopen wanneer het gevoel opkomt, kan helpen om de doorbloeding weer op gang te brengen. Veel vrouwen ervaren dat de klachten iets afnemen zodra de spieren weer actief worden, omdat de kuitspier dan als een soort pomp werkt die het bloed terugvoert naar het hart. Dit effect is tijdelijk, maar kan wel verlichting geven op het moment dat het nodig is.

Naast bewegen helpt het om de benen af en toe omhoog te leggen, zeker aan het einde van de dag, zodat de bloedafvoer wordt ondersteund door de zwaartekracht in plaats van ertegen te werken. Ook voldoende water drinken en een koele omgeving voor het slapen worden vaak genoemd als praktische maatregelen. Veel vrouwen merken daarnaast dat de compressietechnologie van Herzog, ontwikkeld vanuit ruim twintig jaar ervaring in medische compressie, overdag ondersteuning biedt bij een zwaar of onrustig gevoel in de benen. De graduele druk zorgt voor een gecontroleerde opbouw van onder naar boven, wat de doorstroming kan ondersteunen.

Wanneer rusteloze benen ondanks deze aanpassingen aanhouden of steeds heftiger worden, is het verstandig dit te bespreken met je huisarts of verloskundige, zeker als het slapen structureel wordt verstoord. Medische compressiekousen van Herzog worden, naast door sporters, ook gebruikt door zorgprofessionals en mensen die veel staan of zitten voor hun werk, juist omdat de druk nauwkeurig is opgebouwd van enkel naar kuit. Meer uitleg over hoe deze opbouw precies werkt en waarom dit anders is dan een gewone kous, vind je op de pagina over de werking van compressie.

Veelgestelde vragen

Zijn rusteloze benen tijdens de zwangerschap gevaarlijk?

Rusteloze benen op zichzelf zijn meestal onschuldig en hangen samen met de veranderingen in je bloedsomloop tijdens de zwangerschap. Bij extra klachten zoals een pijnlijk, warm of gezwollen been is het belangrijk dit te laten beoordelen door je huisarts of verloskundige, omdat dit in zeldzame gevallen op iets anders kan wijzen. Overleg bij twijfel dus altijd met een zorgverlener.

Wanneer verdwijnen rusteloze benen na de zwangerschap?

Bij veel vrouwen nemen de klachten af zodra het lichaam na de bevalling geleidelijk herstelt en de bloedsomloop weer in het oude ritme komt. Hoe snel dat gaat, verschilt per persoon en hangt onder andere af van eventuele tekorten zoals ijzer. Houden de klachten langere tijd aan, bespreek dit dan met je huisarts.

Helpen compressiekousen bij rusteloze benen tijdens de zwangerschap?

Veel vrouwen ervaren dat lichte, opbouwende druk op de benen bijdraagt aan een minder zwaar en onrustig gevoel, vooral tijdens een lange dag staan of zitten. Compressiekousen behandelen de onderliggende oorzaak niet, maar kunnen wel ondersteuning bieden aan de doorbloeding. Bij aanhoudende of toenemende klachten blijft overleg met je huisarts of verloskundige belangrijk.

Relevante blogs

6 Effectieve tips om shin splints te voorkomen en verlichten

Voorkom en verlicht shin splints (scheenbeenvliesontsteking) met 6 praktische tips voor hardlopers. Minder pijn, sneller herstel en beter blijven trainen. 

Zweepslag behandelen: herstel in 3 fases met compressie en koude therapie

Herstellen van een zweepslag? Ontdek de 3 herstelfases en hoe compressie en koudetherapie kunnen bijdragen aan een optimaal en verantwoord herstel. 

Alles over kuitklachten: oorzaken, symptomen en wat je eraan kunt doen

Last van kuitklachten? Lees alles over mogelijke oorzaken, veelvoorkomende symptomen, herstel en wat je kunt doen om kuitklachten te voorkomen.

Alle blogs
PRO Compression Socks
PRO Compression Tubes
PRO Compression Ankle Socks
PRO Sport Compression Shorts
PRO Sports Compression Arm Sleeves
Support Compression Stockings
PRO Sport Thigh Support
Recovery equipment